توانبخشی از جمله خدمات درمانی مدرن و موثری است که بعد از سکته مغزی میتواند کمک زیادی به شخص آسیب دیده کند تا تواناییهای حرکتی، جسمی و ذهنی خود را به دست بیاورد، دوره مهم و طلایی برای توانبخشی بعد از سکته مغزی ۳ تا ۶ ماه است که بسیار حیاتی و اثربخش است چون بیشترین درمان و بهبودی در این زمان انجام میشود، بنابراین توانبخشی زود هنگام و به موقع بسیار اهمیت دارد و میتواند تاثیر زیادی در بازگشت تواناییهای از دست رفته بیمار داشته باشد.
در صورتی که توانبخشی در زمان مناسب بعد از سکته مغزی انجام شود اکثر اثرات عصبی را کاهش میدهد و تاثیر زیادی در بهبود عملکردهای فرد دارد، مراکز توانبخشی با ارائه خدمات کار درمانی، گفتار درمانی و فیزیوتراپی با توجه به نوع و شدت آسیب جسمی یا ذهنی که به فرد وارد شده است میتوانند ضعف و ناتوانیهای ایجاد شده را کاهش و بهبود دهند، مرکز توانبخشی اراک یکی از مراکزی است که با بهره مندی از پزشکان و متخصصان این حوزه کمک شایانی را در بهبود و توانبخشی بعد از سکته مغزی به بیماران میکند.
توانبخشی بعد از سکته مغزی چیست؟
توانبخشی بعد از سکته مغزی به مجموعه درمانها، تمرینات، ورزشهای جسمی و حرکتی و فعالیتهای ذهنی گفته میشود که تقریبا بعد از ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از سکته و زمانی که پزشک موقعیت و وضعیت بیمار را پایدار تشخیص میدهد، شروع میشود، این درمان شامل تمرینات حرکتی و عملکردی مثل راه رفتن، نشستن، غذا خوردن، صحبت کردن و به طور کلی فعالیتهای روزمره زندگی است، توانبخشی علاوه بر این که در بهبود تواناییهای جسمی فرد بسیار موثر است مانع از ایجاد افسردگی در بیمار میشود و اعتماد به نفس آن را در ارتباطات اجتماعی افزایش میدهد.
خدمات توانبخشی بعد از سکته مغزی روی مهارتهای حرکتی ( راه رفتن و گرفتن اشیا)، حواس ( احساس خستگی و یا درد از برخورد چیزی به قسمتی از بدن)، گفتار و زبان (صحبت کردن، خواندن و نوشتن)، ادراک ( قضاوت در مورد فاصله، اندازه، سرعت )، حافظه و تفکر ( تمرکز یا به خاطر سپردن) و احساسات فرد ( استرس، ترس، عصبانیت) تاثیر دارد و موجب بهبود و عملکرد صحیح آنها میشود، مراکز توانبخشی با شناخت دقیق نوع و شدت آسیب وارد شده به هر شخص درمان ویژهای را برای آن در نظر میگیرند.
روشهای درمانی توانبخشی بعد از سکته مغزی
توانبخشی بعد از سکته مغزی شامل چند روش درمانی میشود که از جمله مهمترین و موثرترین آنها میتوان به کار درمانی، گفتار درمانی و فیزیوتراپی اشاره کرد که در ادامه برای آشنایی بیشتر با هر کدام از این روشها به شرح مختصری از آنها پرداخته شده است، مراکز توانبخشی از جمله مراکز درمانی است که برای بهبود عملکرد بیماران ابتدا وضعیت آنها را به طور دقیق بررسی میکند و سپس به کمک کاردرمانگران، گفتار درمانگرها و فیزیوتراپیست درمان ویژه هر شخص را برای آن تجویز میکند.
فیزیوتراپی بعد از سکته مغزی
فیزیوتراپی بعد از سکته مغزی یکی از مهمترین روشهای توانبخشی است که به بازیابی و بهبود دامنه حرکات، قدرت جسمی و بدنی، هماهنگی بین اعضای بدن و حفظ تعادل در هنگام انجام فعالیتها و تواناییهای حرکتی که تحت تاثیر سکته دچار ضعف و ناتوانی شدهاند تمرکز میکند، فیزیوتراپ در جهت بازیابی مهارتها و تواناییها از دست رفته با بیمار کمک میکند تا هرچه سریعتر بهبود یابد، این تمرینات و فعالیتها شامل موارد زیر میشود
- آموزش حفظ تعادل در حالت ایستاده و حرکت
- افزایش دامنه حرکتی و ورزشها و تمرینات تقویتی
- آموزش حرکت و راه رفتن با وسایل کمکی مناسب
- آموزش استفاده از وسایل و تجهیزات تخصصی مثل تردمیل
- آموزش ایجاد هماهنگی در حرکت دستها و پاها
فیزیوتراپی برای توانبخشی بعد از سکته مغزی از روشهای درمانی زیر استفاده میکند
درمان حرکتی ناشی از محدودیت
در این روش درمانی فیزیوتراپ به بیمار کمک میکند تا اگر یکی از عضوهای حرکتی آن دچار ضعف یا اختلال حرکتی شده است در انجام فعالیتها از آن استفاده کند تا توانایی خود را بازیابد، به طور مثال اگر در اثر سکته مغزی یکی از دستهای بیمار، آسیب دیده و ناتوان شده باشد، فیزیوتراپ دست سالم آن را دستکش میپوشد یا میبندد و شخص را تشویق میکند که فعالیتهای حرکتی خود را با دست ضعیفتر انجام دهد تا قدرت خود را دوباره به دست بیاورد.
نحوه کار کردن با تردمیل
اگر بیمار بر اثر سکته مغزی دچار ناتوانی در حرکت کردن و راه رفتن شده باشد و پاهای آن دچار مشکل شده باشد، کار کردن درست با تردمیل میتواند به او کمک کند، در هنگام انجام این کار ممکن است لازم باشد که فیزیوتراپ از بیمار پشتیبانی کند و در کنار آن باشد، فیزیوتراپی و توانبخشی بعد از سکته مغزی باید در زمان مناسب و توسط افراد متخصص انجام شود، مرکز توانبخشی اراک از جمله مراکزی است که فعالیتهای فیزیوتراپی در آن به طور تخصصی و پیشرفته انجام میشود.
آموزش به بیمار از طریق واقعیت مجازی
اگر بیمار بر اثر سکته مغزی دچار ناهماهنگی در حرکات دست و پا شده باشد یا نتواند واکنش درست در برخورد با موقعیتهای مختلف نشان دهد ممکن است که فیزیوتراپ انجام بازیهای رایانهای را به آن پیشنهاد دهد و کمک کند تا حرکات دست و پا را تمرین کند یا این که برای بهبود راه رفتن بیمار و بهبود مهارت راه رفتن از رباطها استفاده کند، بازیهای رایانهای فرد آسیب دیده را مجبور میکند تا دست و پای خود را حرکت دهد و به تقویت و بازیابی تواناییهای حرکتی آن کمک میکند.
کار درمانی بعد از سکته مغزی
یکی دیگر از روشهای درمانی برای توانبخشی بعد از سکته مغزی، کار درمانی است، در این روش کاردرمانگر به بیمار کمک میکند تا تواناییها و مهارتهای لازم برای انجام فعالیتهای روزمره خود را به طور مستقل و بدون نیاز به کمک دیگران به دست بیاورد، کار درمانی علاوه بر بازیابی تواناییهای حرکتی و ذهنی کمک قابل توجهی در افزایش اعتماد به نفس بیمار در برقراری ارتباطات اجتماعی آن دارد، کار درمانی از طریق روشهای زیر به بیماران کمک میکند.
- آموزش انجام حرکات و تمرینهای ورزشی به شکل ایمن به بیمار و همراهان آن برای مراقبت بیشتر از شخص آسیب دیده
- کمک و همراهی بیمار برای حضور مجدد در جامعه و برقراری ارتباط با دیگران
- آموزش انجام کارها و فعالیتهای روزمره به طور مستقل به طور مثال، لباس پوشیدن، حمام کردن، مسواک زدن، غذا خوردن، انجام کارهای بهداشتی شخص، نوشتن و …
- ایجاد اصلاحات در فضا و محیط خانه متناسب با شرایط خاص بیمار، به طور مثال فراهم کردن نرده یا سطح شیبدار برای حرکت ویلچر به طوری که وضعیت عملکردی جدید و متناسبی برای بیمار فراهم شود
کاردرمانگران با آموزش تمرینات مختلف به بازیابی و توانبخشی بعد از سکته مغزی به بیمار کمک میکنند تا بتواند فعالیتهای روزانه خود را به شکل درست، مستقل و با اعتماد به نفس انجام دهد، در مرکز توانبخشی اراک، کاردرمانی به شکل حرفهای و متناسب با نوع آسیب وارد شده به هر شخص برای آن تجویز میشود و کاردرمانگر بیمار را در مسیر بهبودی و ارتقا سلامت کامل جسمی و ذهنی همراهی میکند تا هرچه سریعتر به زندگی عادی خود برگردد.
گفتار درمانی بعد از سکته مغزی
یکی از روشهای توانبخشی بعد از سکته مغزی گفتار درمانی است، یک گفتار درمانگر برای بهبود عملکردهای صحبت کردن، خوردن، آشامیدن و بلع به بیمار کمک میکند، بیشتر افرادی که دچار سکته مغزی میشوند در مراحل اولیه در بلع و خوردن غذا با مشکل مواجه میشوند و لازم است که این اختلال خیلی زود و به شکل مناسب درمان شود، در غیر این صورت فرد ممکن است به مشکلاتی مثل تغذیه نامناسب یا حتی خفگی دچار شود، گفتار درمانگر میتواند تمرینات مناسب برای تقویت عضلات فک و دهان را به بیمار آموزش دهد و تا بهبودی کامل در هنگام غذا خوردن از آن پشتیبانی کند
یکی دیگر از مشکلاتی که در گفتار درمانی و توانبخشی بعد از سکته مغزی مورد توجه قرار میگیرد ناتوانی شخص در صحبت کردن و برقراری ارتباط با دیگران است، این اختلال که در اصطلاح آفازی گفته میشود یک مشکل ارتباطی است که بر تواناییهای بیمار در درک آنچه که دیگران میگویند، بیان کردن نیازها و افکار خود، نوشتن و خواندن و … تاثیر میگذارد در نتیجه کیفیت زندگی بیمار را کاهش میدهد و در ارتباطات اجتماعی و عاطفی دچار مشکل میشود، گفتار درمانگر در بهبود و ارتقا عملکردهای بیمار نقش بسیار مهم و تاثیرگذاری دارد.
اهمیت توانبخشی زود هنگام بعد از سکته مغزی
توانبخشی بعد از سکته مغزی باید خیلی سریع و در زمان مناسب شروع شود تا بتواند بیشترین تاثیر را در بهبود عملکرد و بازیابی تواناییها و مهارتهای شخص داشته باشد، زمان مناسب برای شروع فعالیتهای توانبخشی تقریبا ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از پایدار شدن شرایط و وضعیت شخص است و این تمرینات باید در مراکز توانبخشی و توسط افراد متخصص و پزشکان با تجربه انجام شود در این صورت آسیبهای وارد شده به شخص که موجب کم توانی یا ناتوانی در اندامهای حرکتی آن شده است در کمترین زمان بهبود پیدا میکند.
مراکز توانبخشی باران در اراک با بهرهمندی از امکانات تخصصی و ویژه، پزشکان مجرب و زبده میتوانند افراد آسیب دیده را همراهی کنند تا سلامت خود را هرچه سریعتر به دست بیاورند، مرکز توانبخشی اراک از جمله مراکزی است که خدمات کار درمانی، گفتار درمانی و فیزیوتراپی را برای توانبخشی بعد از سکته مغزی به طور تخصصی و حرفهای به افراد آسیب دیده ارائه میدهد.