بازی درمانی راهی برای ورود به دنیای کودکان است تا از این روش بهتر بتوانند احساسات خود را بروز دهند، بازی ذهنی کودکان به عنوان یک راهکار آسان، امن و همراه با خلاقیت به کودک کمک میکند تا بدون این که احساس ناراحتی و فشار کند یا لازم باشد برای بیان وضعیت خود از کلماتی استفاده کند که درکی از آنها ندارد، نسبت به احساساتش شناخت پیدا کند و آنها را تجربه و پردازش کند، بنابراین والدین میتوانند با بازی درمانی به رشد ذهنی کودک خود کمک کنند.
روانشناسان، بازی درمانی را یک شیوه موثر و راهی مطمئن برای شناخت کودک در نظر میگیرند و معتقدند که بازی ذهنی کودکان یک فرصت طلایی برای رشد و بهبود روانی آنها است، از آنجا که کودکان، با بازی کردن با دنیای اطراف و همسالان خود ارتباط برقرار میکنند و از آن لذت میبرند این فعالیتهای جسمی و ذهنی از روی سرگرمی و برای رفع برخی از نیازهای خاص انجام میشود اما در واقع بازی درمانی نوعی کاردرمانی ذهنی کودکان محسوب میشود و راهی برای رشد شناختی و کشف استعدادهای آنها است.
بازی درمانی چیست؟
بازی درمانی یکی از راههای درمانی مفید و موثر برای کودکان است که به آنها کمک میکند تا احساسات مختلف خود از جمله، شادی، خشم، ناراحتی، اضطراب و هیجان خود را از طریق بازی نشان دهند، کودکان با بازی کردن جهان پیرامون خود را درک میکنند و برای برقراری ارتباط با همسالان خود از آن استفاده میکنند، هدف اصلی از این روش درمانی ویژه، بهبود عملکرد رفتاری، اجتماعی، ذهنی و روانی کودک است، این روش درمانی نوین راهی برای مقابله با افسردگی، اختلالات یادگیری، اضطراب، مشکلات رفتاری و سایر تجربههای آسیب زننده به کودک است.
مراکز کاردرمانی ذهنی کودکان برای شناخت بیشتر روحیات، احساسات، رفتارها، توانمندیهای، ضعفها و واکنشهای کودک در موقعیتهای مختلف از بازی درمانی استفاده میکنند، این بازیها ممکن است به شکل فردی یا گروهی انجام شوند و علاوه بر این که نوعی سرگرمی فیزیکی و جسمی محسوب میشوند، موجب رشد ذهن کودک هم میشود، بازی ذهنی کودکان با درگیر کردن فکر و ذهن موجب رشد و پیشرفت کودک میشوند و آن را در مسیر درست یادگیری و آموزش قرار میدهند.
فواید بازی درمانی چیست؟
با توجه به این که بازی کردن آسانترین و شیرینترین راه ارتباطی کودکان با دنیای پیرامون آنها و همسالانشان است، موجب افزایش اعتماد به نفس آنها شده و اختلالات ذهنی، حرکتی، ارتباطی و اجتماعی، آنها را رفع میکند، بازیهای مختلف در عین این که ساده به نظر میرسند اما نقش موثر و مهمی در شکل گیری شخصیت، رفتار و روان کودکان دارند، همانطور که اگر برای مدتی به بازی کردن کودک توجه کنید تا حدودی با اخلاق و شخصیت و حتی نیازهای آن آشنا میشوید، به همین دلیل از این روش به عنوان کاردرمانی ذهنی کودکان استفاده میشود.
بازی ذهنی کودکان به آنها این امکان را میدهد که بتوانند استعداد و خلاقیتهای خود را در زمینههای مختلف نشان داده و با روشهای مختلف آنها را پرورش دهند، از همین رو برای کودکانی که دچار اختلالات حسی، درکی، شناختی، جسمی و حرکتی و یا چالشهای خاصی هستند از روشی به نام بازی درمانی استفاده میشود تا نقاط ضعف کودک شناخته شده و در جهت بهبود و ارتقا مهارتها و تواناییهای آن اقدام شود، کاردرمانی ذهنی کودکان از روش بازی درمانی به عنوان روشی نوین و موثر برای درمان و بهبود ناتوانیهای جسمی و ذهنی آنها استفاده میکند.
بازیهای ذهنی کودکان شامل چه بازیهایی است؟
از آنجایی که بازی ذهنی کودکان آنها را ناچار به فکر کردن و روبرو شدن با چالشهای مختلف میکند، در نتیجه روشی مطمئن برای شناخت استعدادهای درونی کودک و پرورش آنها است، این بازیهای ذهنی ممکن است به شکل فردی یا گروهی انجام شوند، در ادامه به برخی از انواع بازی ذهنی کودکان پرداخته شده که با انجام آنها میتوانید علاوه بر سرگرم کردن کودکان، فکر و ذهن و استعدادهای آنها را به سمت مناسب هدایت کنید.
بازیهای ذهنی فردی برای کودک
بلوکهای خانه سازی
بازیهایی که در آنها یک وسیله یا شی ساخته میشود از اساسیترین بازیهایی هستند که سالهاست کودکان آنها را به شکلهای مختلف انجام میدهند این بازیها در طول سالها تکامل پیدا کردهاند و هرگز از بین نرفتهاند، در این بازی شما تنها به تعدادی بلوک بازی احتیاج دارید که بهتر است در رنگها و شکلهای مختلف باشد، از تشخیص شکل، رنگ بلوکها گرفته تا خلاقیت و تخیل و تحریک ذهن برای ساخت شکلهای مختلف همگی در این بازی ذهنی کودکان مورد توجه قرار گرفته و موجب رشد کودک میشوند.
بازی پازل
یکی از انواع بازی ذهنی کودکان بازی پازل است که بسیار مفید و موثر در رشد شناختی کودکان است، در این بازی هیجان انگیز تمام جنبههای حسی و درکی از هماهنگی بین چشمها و دستها گرفته تا استدلال منطقی برای قرار دادن آنها در کنار هم را تحت تاثیر قرار میدهد، بزرگترین مزیت بازی پازل افزایش اعتماد به نفس کودک است که با تکمیل پازل و رسیدن به نتیجه برای آن حاصل میشود، این بازی عزت نفس کودک را افزایش داده و در مراکز کاردرمانی ذهنی کودکان برای رشد شناختی کودک مورد استفاده قرار میگیرد.
بازی ماز
بازی ماز مهارتهای مختلف و زیادی را در کودکان تقویت میکند و ذهن و مغز کودک را بسیار تقویت میکند، اسباببازیها و کتابهای ماز موجب پیشرفت و توسعه مهارتهای حرکتی، افزایش قدرت درک و تخیل و آموزش حل مساله به کودکان میشود، در این بازی کودک یاد میگیرد که بدون برخورد با موانع یا بلوکها در مسیر درست به جلو برود و به هدف برسد، هماهنگی بین حرکت چشمها، دست و پا از جمله فواید این بازی ذهنی کودکان است، همچنین فکر و ذهن کودک دائما بر روی مسیر درست تمرکز دارد.
بازیهای ذهنی گروهی برای کودک
هرچند که بازیهای ذهنی تک نفره برای کودکان یک روش عالی برای برقراری ارتباط بین والدین و فرزندان است، اما در عین حال بسیار مهم است که مهارتهای اجتماعی و قدرت برقرای ارتباط با دیگران هم به کودکان آموزش داده شود، بازیهای گروهی علاوه بر موارد گفته شده موجب افزایش اعتماد به نفس کودک میشود و آنها را برای ورود به جامعه و برخورد با چالشها و موقعیتهای مختلف زندگی آماده میکند، بازی ذهنی کودکان یکی از روشهای درمانی محسوب میشود تا نسبت به نقاط ضعف و کم توانیهای کودک شناخت پیدا کنید.
بازیهای تختهای
بازیهایی مثل شطرنج، ماروپله، منچ و… از جمله بازی ذهنی کودکان هستند که به شکل گروهی انجام میشوند، این نوع بازیها علاوه بر این که کودک را مجبور به فکر کردن میکنند به کودکان رعایت نوبت و صبر را میدهند تا بتوانند با دوستان خود بدون ایجاد مشکل بازی کنند، در مرکز کاردرمانی ذهنی کودکان، کاردرمانگران با انجام بازیهای مختلف کودک را در کنار همسالان خود قرار میدهند تا واکنش آنها را در موقعیتهای مختلف بسنجند و جهت بهبود و افزایش تواناییها و مهارتهای کودک راهکاری مناسب تجویز کنند.
بازی قایم موشک
قایم موشک یکی دیگر از انواع بازیهای هیجان انگیز است که علاوه بر فعالیت فیزیکی که کودک در این بازی دارد مهارتهای حل مساله و شناخت و آنالیز کردن محیط اطراف را در آنها تقویت میشود، در این بازی هر چه تعداد نفرات بیشتر باشد بازی جذابتر میشود، چون کودک باید به مکانهایی برای قایم شدن یا جستجو کردن برای پیدا کردن دیگران فکر کند، بنابراین قایم موشک به نوعی بازی ذهنی کودکان است که مهارت شناختی آنها را افزایش میدهد.
بازی پیدا کردن گمشده
در این بازی ذهنی کودکان که به شکل گروهی برگزار میشود یکی از بازیکنان یک شی را در قسمتی از اتاق یا محل بازی مخفی میکند و بعد از آن دیگر بازیکنان باید آن را پیدا کنند، هر کودکی که شی را پیدا کرد دوباره آن را در جای دیگری پنهان میکند و بازی به همین شکل ادامه پیدا میکند، این بازی موجب تقویت حس درک و شناخت کودک میشود و از جمله بازیهای مفید و موثر است که در مراکز کاردرمانی ذهنی کودکان مورد استفاده قرار میگیرد.
اهمیت بازی ذهنی کودکان در رشد شناختی آنها
مغز کودکان با سرعت بالاتری نسبت به سایر سنین و دورهها رشد میکند، دوران کودکی یک فرصت فوقالعاده برای رشد و پیشرفت مهارتهای شناختی است، یکی از بهترین روشها برای رشد و تقویت مهارتهای شناختی از جمله خلاقیت، توجه، دقت، استدلال، درک و حل مساله در کودکان بازی کردن است، بازی ذهنی کودکان علاوه بر افزایش تواناییهای ادراکی موجب رشد مغز و پیشرفت ذهنی آنها هم میشود، در ادامه به برخی از این موارد به طور مختصر اشاره شده است.
رشد خلاقیت با بازی ذهنی کودکان
بازی کردن برای کودکان یک فرصت بزرگ است تا با حس و قدرت تخیل آشنا شود، هر چیز غیر ممکنی در بازی کردن امکان پذیر میشود و کودک میتواند هر چیزی که میخواهد را تصور کند و بسازد، از این رو بازی یک فرصت بزرگ برای رشد خلاقیت و قدرت تخیل کودکان است. در مراکز کاردرمانی ذهنی کودکان از روش بازی درمانی برای شناخت بیشتر رفتارهای کودک و تقویت نقاط قوت و رفع نقاط ضعف آنها استفاده میشود.
توانایی حل مساله
نوع بازیها و چالشهای مختلفی که کودکان در هنگام بازی تجربه میکنند یک موقعیت و فرصت بزرگ برای رشد مهارت و توانایی حل مساله در آنها است، هر چند که بهتر است در هنگام بازی کودکان بر آنها نظارت داشته باشید اما توجه کنید که با اولین چالش پیش آمده در بازی سریع آن را حل نکنید بلکه این فرصت را به کودک بدهید تا به مشکل فکر کند و راههای مختلف را بررسی کند.
در نهایت به این نکته دقت کنید که بازی ذهنی کودکان و روش بازی درمانی خلاقیت را در آنها شکوفا میکند و استعدادهای پنهان شده در وجودشان را کشف و در مسیر درست قرار میدهد.
به خاطر داشته باشید که هر کودک دنیای منحصر به فرد خود را دارد و بازی درمانی مسیری تخصصی برای کشف و پرورش استعدادهای پنهان اوست. در حالی که بازیهای ذکر شده برای شروع عالی هستند، گاهی برای رسیدن به نتایج عمیقتر و رفع چالشهای خاص، نیاز به راهنمایی یک متخصص احساس میشود. اگر به دنبال ارزیابی دقیق و بهرهمندی از جدیدترین متدهای کاردرمانی ذهنی برای کودک خود هستید، متخصصان مجرب ما در کلینیک توانبخشی باران در اراک آمادهاند تا با ارائه برنامههای درمانی اختصاصی، مسیر رشد و شکوفایی فرزند شما را هموارتر کنند.