راهنمای کامل دیر زبان باز کردن کودکان
کودکان مراحل رشد گفتاری و زبانی خود را تا سن مشخصی طی میکنند و میتوانند به طور کامل و درست همه کلمات را تلفظ کنند و جملات با معنی را ادا کنند، اگر کودک شما دچار تاخیر در گفتار شده و دیر به حرف افتاده است جای نگرانی نیست، بسیاری از انواع این اختلالات با شناخت دقیق دلیل و علائم آن به طور موثر قابل بهبود و درمان هستند، دلایل زیادی وجود دارد که ممکن است باعث شود که کودک در بیان کلمات و صداها دچار اختلال شود که بررسی هر کدام از این موارد باید توسط پزشک متخصص انجام شود.
مراحل طبیعی رشد گفتاری در کودکان ممکن است از لحاظ زمان بندی با هم کمی متفاوت باشد اما به طور کلی همه آنها تا سن مشخصی میتوانند به طور واضح صحبت کنند و منظور خود را بیان کنند، در غیر اینصورت باید با مراجعه به مراکز گفتار درمانی ابتدا علت این مشکل کامل بررسی شود و سپس گفتار درمانگر از تمرینات و تکنیکهای مخصوص هر فرد در جهت بهبود تواناییها و مهارتهای زبانی و گفتاری آن استفاده کند، مرکز گفتار درمانی کودکان در اراک از جمله مراکز پیشرفته در این زمینه است.
تاخیر در گفتار چیست
تاخیر در گفتار در واقع نوعی اختلال ارتباط زبانی است که معمولا در سنین کودکی بروز میکند، ممکن است کودک در سن مربوط به خود به نقطه عطف مراحل رشد زبان و گفتار نرسیده باشد و یا دچار ضعف باشد، یعنی مهارتها و تواناییهای آن با سرعت کمتری نسبت به همسالان او رشد کرده باشد و در هنگام صحبت کردن و بیان کلمات یا درک حرفهای دیگران دچار مشکل باشد، این تاخیر در گفتار ممکن است ناشی از اختلالات گفتاری، شنوایی و شناختی یا ترکیبی از این مشکلات باشد.
طبق تحقیقات انجام شده تاخیر در گفتار و زبان تقریبا بین ۵ تا ۱۰ در صد از کودکان را در سنین ۵ تا ۶ سالگی شامل میشود، این مهارتها که همزمان با متولد شدن کودک بروز میکنند و به شکل صداها و آواهای بی معنی نشان داده میشود به تدریج و با افزایش سن کاملتر شده و به کلمات قابل درک تبدیل میشوند، کودکان در ۲ سالگی میتوانند حدود ۵۰ کلمه را بیان کنند، جملات آنها کوتاه و از ۲ تا ۳ کلمه تشکیل میشود، در سن ۳ سالگی دایره واژگان آنها کاملتر شده و تقریبا به ۱۰۰۰ کلمه افزایش مییابد و با جملات بزرگتر و کاملتر صحبت میکنند.
تفاوت تاخیر در گفتار و زبان
تاخیر در گفتار و زبان تفاوتهایی دارند اغلب مواقع جدا کردن آنها از هم مشکل است، گفتار با تولید صداها و بیان کلمات بروز میکند، کودکی که دچار تاخیر در گفتار میشود ممکن است که در ایجاد صداهای مناسب و درست برای ادای کلمات دچار مشکل باشد، این اختلال در واقع شامل ارتباط مفهومی نمیشود، اما تاخیر زبانی شامل برقراری ارتباط و فهم چه به شکل کلامی و چه غیر کلامی است، در این اختلال کودک ممکن است صداهای درست و کلمات را به شکل صحیح ادا کند اما نمیتواند جملات و عبارات کامل، معقول و مفهومی را بیان کند.
کودک ممکن است هر کدام از این اختلالات را داشته باشد اما گاهی هر دو این مشکلات همدیگر را همپوشانی میکنند، اگر نشانههایی از تاخیر در گفتار و زبان کودک مشاهده کردید و نمیتوانید به درستی آن را تشخیص دهید حتما به پزشک متخصص گفتار و زبان کودک مراجعه کنید تا ابتدا علت این اختلال بررسی شود و سپس در جهت رفع و بهبود آن تکنیکها و تمرینات مناسب تجویز شود، مرکز گفتار درمانی کودکان در اراک از جمله مراکزی است که به درمان اختلالات گفتاری و زبانی کودکان میپردازد.
انواع تاخیر در گفتار
تاخیر در گفتار انواع مختلفی دارد، این مشکل میتواند دریافتی یا بیانی باشد، اختلال زبان دریافتی مربوط به موقعیت و شرایطی است که کودک در درک و فهم زبان مشکل دارد و اختلال گفتار بیانی به زمانی گفته میشود که کودک در برقراری ارتباط کلامی با دیگران دچار ضعف و مشکل است، برای شناسایی دقیق و بررسی شرایط مناسب برای بهبود و ارتقا مهارتهای گفتاری و زبانی کودک باید از متخصصان و گفتاردرمانگران زبده در این زمینه کمک بگیرید.
مراحل طبیعی رشد گفتاری
رشد گفتاری در کودکان همزمان با تولد کودک شروع میشود و با افزایش سن کاملتر میشود، در ادامه مراحل طبیعی رشد گفتاری به طور مختصر بیان شده است
- از بدو تولد تا ۲ ماهگی
کودک با گریه و صداهای مختلف نیازهای اولیه خود را بیان میکند
- از ۲ تا ۴ ماهگی
کودک صداهایی مانند آ و او تولید میکند
- از ۴ تا ۶ ماهگی
تکرار کلمات ساده مثل آب و…
- از ۹ تا ۱۲ ماهگی
کودک با اشاره دست و نشان دادن هر چیزی سعی میکند خواسته خود را بیان کند
- از ۱۲ تا ۱۸ ماهگی
کودک اولین کلمات معنادار خود را بیان میکند
- از ۱۸ تا ۲۴ ماهگی
از جملات ساده و کوتاه ۲ تا ۳ کلمهای استفاده میکند
- از ۲ تا ۳ سالگی
جملات کاملتر و مفهومی به کار میبرد
- از ۳ تا ۵ سالگی
دایره واژگان کودک کاملتر میشود و از جملات پیچیده استفاده میکند.
علائم تاخیر در گفتار
تاخیر در گفتار معمولا با بروز علائم و نشانههایی همراه است که والدین با شناخت این علائم میتوانند خیلی سریع و در زمان مناسب جهت درمان و بهبود اختلالات گفتاری و زبانی کودک اقدام کنند، اگر کودک در دو ماهگی هیچ صدایی از خود درنیاورد این اولین نشانه تاخیر در گفتار است، اکثر کودکان تا ۱۸ ماهگی میتوانند از کلمات ساده مثل آب، مامان و … استفاده کنند، اگر کودک شما تا این سن نتوانست هیچ کلمهای را بیان کند ممکن است که با این اختلال مواجه باشد و نیاز به مراجعه به پزشک داشته باشد.
از دیگر نشانههای دیر زبان باز کردن در سنین مختلف میتوان به موارد زیر اشاره کرد
- اگر در سن ۲ سالگی نمیتواند حداقل ۲۰ تا ۲۵ کلمه را ادا کند
- اگر در سن ۲ و نیم سالگی نمیتواند از جملات کوتاه و عبارات ۲ کلمهای برای بیان منظور خود استفاده کند
- اگر در سن ۳ سالگی نمیتواند تقریبا ۲۰۰ کلمه را به درستی بیان کند یا برای خواستن هر چیزی نمیتواند اسم آن را تلفظ کند، نمیتواند از جملات کوتاه درست استفاده کند و عباراتی که به کار میبرد نامفهوم و فهمیدن آنها دشوار است
- اگر در هر سنی نمیتواند از کلماتی که قبلا آموخته و یاد گرفته است استفاده کند
- اگر نمیتواند دستورالعملهایی که به آن داده میشود را متوجه شود و آنها را اجرا کند
- اگر در تلفظ کلمات یا حرکات دهان دچار ضعف و کم توانی است
- اگر نمیتواند کلمات را به درستی در کنار هم قرار دهد و جملات مناسب و قابل مفهومی را بیان کند
- اگر جملات خود را ناقص رها میکند و نمیتواند آنها را به درستی کامل کند.
دلایل تاخیر در گفتار کدامند
تاخیر در گفتار ممکن است، علتهای مختلف و زیادی داشته باشد، این اختلال ممکن است به تاخیر در رشد جسمی یا فکری کودک مربوط شود، برای شناخت دقیق و بررسی علت دیر زبان باز کردن کودکان بهتر است که به مراکز گفتار درمانی مراجعه کنید تا پزشکان متخصص و گفتار درمانگران از بهترین روشها و تکنیکها برای بازیابی مهارتهای کودک استفاده کنند، مرکز گفتار درمانی کودکان در اراک توانسته در راستای بهبودی کودکان مبتلا به تاخیر گفتاری گامی موثر و بلند بردارد و کیفیت زندگی آنها را افزایش دهد.
از جمله دلایلی که باعث دیر زبان باز کردن کودکان میشوند میتوان به موارد زیر اشاره کرد
عوامل ژنتیک
ژنتیک و وراثت میتواند در بروز اختلال گفتاری نقش موثری داشته باشد، برخی از اختلالات ژنتیکی مانند اوتیسم و سندرم داون که از طریق ژن به کودک منتقل میشوند باعث ایجاد مشکلات گفتاری میشوند
اختلالات عصبی
مشکلات عصبی مانند فلج مغزی و … میتوانند بر کلام و گفتار کودک تاثیر بگذارند، اختلال گفتاری ممکن است به دلیل مشکل یا آسیب در عملکرد مغز و سیستم عصبی ایجاد شود و در نتیجه کودک دچار ضعف در مهارتهای کلامی گردد.
عوامل محیطی
عوامل محیطی مختلف از جمله مواردی است که ممکن است باعث اختلال در گفتار و زبان شود، به طور مثال، محرومیت اجتماعی، بیتوجهی، مشکلات عاطفی، مشکلات ناشی از حوادث مختلف، آسیبهای روحی و روانی، مواجه شدن با سرب و… این عوامل میتواند رشد طبیعی زبان و گفتار را مختل کند.
اختلالات شنوایی
مشکل شنوایی یکی از عوامل مهم تاخیر در گفتار است که میتواند به طور مستقیم بر مهارتها و تواناییهای کودک در تولید صداها و کلمات تاثیر بگذارد، این کودکان به دلیل این که در شنوایی دچار ضعف هستند در یادگیری تلفظ درست کلمات و درک و فهمیدن زبان دچار مشکل هستند
مشکلات ساختاری دهان و صورت
یکی از عواملی که موجب تاخیر در گفتار میشود ناهنجاریهای ساختاری هستند، به دلیل این مشکلات کودک در تولید صدا و تلفظ صحیح کلمات دچار مشکل میشود، این ناهنجاریها به دلیل اختلالات مادرزادی یا آسیبهای مختلف جسمی به دهان، فک و صورت ایجاد میشود.
اگر کودک دچار تاخیر در گفتار باشد، چه باید کرد؟
اگر کودک در نقاط عطف مراحل رشد جسمی که همزمان با تولد آغاز میشود و تا سن ۵، ۶ سالگی با پیشرفت همراه است، نمیتواند صداها و کلمات را ادا کند یا جملات با مفهوم را به کار ببرد، ممکن است دچار اختلال تاخیر در گفتار باشد، در این صورت بهترین راه مراجعه به مراکز گفتار درمانی و پزشکان متخصص در حوزه شناخت مشکلات زبان و گفتار است، تا با شناخت و بررسی دقیق نشانهها و عوامل به وجود آمدن این اختلال کاملترین درمان ویژه هر فرد را برای آن تجویز کنند، در طول این مسیر همراهی خانواده نقش بسیار مهم و تاثیرگذاری در بهبود وضعیت کودک دارد.
هر کودکی منحصر به فرد است و مسیر رشد خود را دارد. گاهی یک راهنمایی تخصصی و ارزیابی دقیق، میتواند تفاوت بزرگی در ترسیم یک مسیر روشن برای آینده او ایجاد کند. ما در کلینیک کاردرمانی و گفتاردرمانی باران در اراک، آمادهایم تا با درک دغدغههای شما، همراهتان باشیم و پتانسیلهای بیکران فرزندتان را شکوفا کنیم. برای دریافت مشاوره و برداشتن اولین گام در این سفر هیجانانگیز، با ما در ارتباط باشید.